2.8 Zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid
Portefeuillehouders: Hilbert Bredemijer, Marielle Vavier en Martijn Balster
Ambitie
Wij willen dat iedereen in Den Haag een gelijke startpositie heeft. Er zijn nog te veel inwoners die te maken hebben met uitsluiting, discriminatie en (gezondheids)achterstanden, dan wel onvoldoende kunnen deelnemen aan de samenleving cq het sociale leven.
Samenvatting
Programma 8 richt zich op de meeste kwetsbaren in de Haagse samenleving. Dit doet het college met de juiste inzet via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), sociale basis en emancipatie, jeugdzorg, het welzijnsbeleid en volksgezondheid.
Wettelijke opdracht Wmo
De opdracht aan gemeenten om maatschappelijke ondersteuning te bieden is breed. Dat gaat over het bevorderen van de sociale samenhang, mantelzorg en vrijwilligerswerk, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking, de veiligheid en leefbaarheid en het bestrijden van huiselijk geweld (art. 1.1.1 lid 1 Wmo). En ook over het ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving (lid 2), en over het bieden van beschermd wonen en opvang (lid 3). Tenslotte verwacht de wetgever van gemeenten een actieve inzet op preventie en vroeg-signalering om te voorkomen dat mensen aangewezen raken op (zwaardere) vormen van langdurige, maatschappelijke ondersteuning.
Haagse ambities Wmo
In Den Haag willen we preventief werken en de sociale basis versterken. Niet alleen om te voorkomen dat mensen grotere problemen krijgen, maar ook om op deze manier instroom in duurdere vervolgtrajecten tegen te gaan. Tegelijkertijd draagt een sterke sociale basis ook bij aan het welzijn en veerkracht van bewoners. Met oog op de verdere vergrijzing neemt de zorgvraag en daarmee de druk op de Wmo naar verwachting verder toe. Juist om de Wmo toekomstbestendig en betaalbaar te houden en mensen zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden, gaat het huidige college óók door met het creëren van financiële ruimte om structureel te investeren in preventie, het versterken van de sociale basis en het inzetten op zorginnovatie.
Landelijke ontwikkelingen Wmo
Met oog op demografische en maatschappelijke ontwikkelingen als (dubbele) vergrijzing, de toename van het aantal chronische zieken, de schaarste aan personeel in zorgberoepen (zie WRR-rapport “Kiezen voor houdbare zorg. Mensen, middelen en maatschappelijk draagvlak') en de schaarste aan betaalbare en geschikte woonruimte, neemt de zorgvraag en daarmee de druk op de Wmo naar verwachting verder toe. Juist om de Wmo toekomstbestendig en betaalbaar te houden en mensen zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden, gaat het huidige college óók door met het creëren van financiële ruimte om structureel te investeren in preventie, het versterken van de sociale basis en het inzetten op zorginnovatie. De verwachting is dat zo een verschuiving zal plaatsvinden richting het sociaal domein, waarbij samenwerking met maatschappelijke partijen en de buurt wordt gestimuleerd en ondersteund (o.a. door te investeren in mantelzorgondersteuning) om ouderen zo lang mogelijk verantwoord thuis te laten wonen.
Hervormingsagenda jeugd
In juni 2023 is er akkoord bereikt over de Hervormingsagenda jeugd inclusief financiële invulling. Dit is van grote betekenis omdat hiermee overeenstemming is over de aanpak van de problemen in de jeugdhulp zodat 90 de hulp kwalitatief verbetert en doeltreffender wordt én dat er een financieel houdbaar stelsel resulteert. Veel van de uitgangspunten van de Hervormingsagenda jeugd zijn al onderdeel van het Haags Toekomstperspectief Jeugd- en Gezinshulp (HTP), maar voor het beperken van de reikwijdte van de Jeugdwet is het Rijk als partner onmisbaar. Dit onderdeel, beperking van de reikwijdte, ziet het college als een belangrijk middel voor een financieel houdbaar jeugdstelsel.
POK – middelen
Met de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK)-middelen werken we aan kansengelijkheid, bestaanszekerheid en leefbaarheid, met een gebiedsgerichte aanpak. Ook hebben we de ambitie om de dienstverlening te verbeteren en moderniseren met als sleutelbegrippen: toegankelijk, nabij, aanspreekbaar, integraal en meedenkend met de vraagsteller. Dat doen we door de middelen voor deze doelen in samenhang in te zetten. Projecten op de verschillende thema’s bieden dus ook kansen om in de breedte van onze gemeentelijke dienstverlening lessen te trekken en tegelijkertijd in de wijken die meer aandacht vragen het verschil te maken. Daarom werken we vanuit een gemeente-brede projectreserve van waaruit verschillende projecten worden uitgevoerd. Voor 2025 gaat het binnen programma 8 onder meer om het programma Maatwerk en Regie, het versterken van de jongerenpunten (JP070), de proeftuin kind- en gezinsbescherming en de inzet vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis rondom verward en onbegrepen gedrag gelieerd.
Welzijnsbeleid
De gemeente blijft zich inzetten op de vaste basisinfrastructuur van professioneel welzijnswerk voor de ondersteuning van kwetsbare inwoners. Haagse inwoners kunnen op een laagdrempelige manier kosteloos gebruik blijven maken van onafhankelijke ondersteuning voor informatie & advies en kortdurende praktische en/of psychosociale ondersteuning.
bedragen x € 1.000 | ||||||
Realisatie | Begroting | |||||
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
Lasten | 729.897 | 804.745 | 732.485 | 681.591 | 666.287 | 665.112 |
Baten | 135.323 | 175.228 | 84.299 | 84.894 | 80.596 | 80.087 |
Saldo exclusief reserves | 594.575 | 629.517 | 648.186 | 596.697 | 585.691 | 585.025 |
Toevoegingen | 8.500 | 22.131 | 324 | 324 | 324 | 324 |
Onttrekkingen | 3.964 | 16.755 | 10.583 | 9.495 | 1.900 | 0 |
Saldo inclusief reserves | 599.111 | 634.893 | 637.927 | 587.526 | 584.115 | 585.349 |
De lasten en baten voor 2025 zijn als volgt onderverdeeld over de activiteiten binnen dit programma. In deze tabel zijn de lasten en toevoegingen bij elkaar opgeteld, evenals de baten en onttrekkingen.
Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 | ||||
Activiteiten 2025 | Lasten | Baten | Saldo | |
1. | Sociale basis | 71.929 | 7.855 | 64.074 |
---|---|---|---|---|
2. | Bescherming jeugd en gezin en Maatschappelijke opvang | 212.190 | 34.186 | 178.004 |
3. | Gespecialiseerde zorg en ondersteuning | 187.644 | 1.386 | 186.258 |
4. | Jeugdhulp | 169.706 | 0 | 169.706 |
5. | Volksgezondheid | 91.340 | 48.555 | 42.785 |
6. | Opgave nieuwkomers | 0 | 2.900 | -2.900 |
Totaal | 732.809 | 94.882 | 637.927 |